Bruksizm (Diş Sıkma): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Bruksizm; dişlerin bilinç dışı biçimde sıkılması ya da birbirine sürtülerek gıcırdatılmasıdır. Hastaların çoğu durumun farkında değildir, çünkü hareketlerin büyük bölümü uykuda veya yoğunlaşma anlarında ortaya çıkar. Bu nedenle tanı çoğunlukla rutin muayenede, dişlerdeki aşınma izlerinden konur.

Bruksizmin Nedenleri

Bruksizm tek bir sebebe bağlanamaz; genellikle birkaç etkenin bir arada bulunmasıyla ortaya çıkar.

• Stres ve kaygı: En sık karşılaşılan tetikleyicidir. Yoğun dönemlerde şikâyetlerin arttığı sık görülür.
• Kapanış (oklüzyon) bozuklukları: Dişlerin birbirine düzgün oturmaması çiğneme kaslarını sürekli çalışmaya zorlar.
• Uyku bozuklukları: Horlama ve uyku apnesi gibi durumlar gece bruksizmiyle birlikte görülebilir.
• Kafein, sigara ve bazı ilaçlar: Kas aktivitesini artırarak şikâyeti şiddetlendirebilir.
• Çene eklemi sorunları: Eklemdeki problemler kas gerginliğini artırabilir.

Belirtileri ve Klinik Bulguları

Bruksizmin ilk işaretleri çoğu zaman dişlerde değil, sabahları hissedilen yorgunlukta ortaya çıkar.

• Sabah uyanırken çene kaslarında yorgunluk, ağrı veya gerginlik
• Şakak bölgesinde başlayan baş ağrısı
• Diş yüzeylerinde düzleşme, incelme ve mine aşınması
• Soğuk-sıcak hassasiyeti
• Dolgu, kaplama veya köprülerde tekrarlayan kırılmalar
• Ağzı açarken çenede ses gelmesi veya açma kısıtlılığı
• Yanak içinde çizgi biçiminde iz, dilde diş izleri

Tanı Nasıl Konur?

Muayenede dişlerdeki aşınma paterni, çiğneme kaslarının hacmi ve hassasiyeti ile çene ekleminin hareketi değerlendirilir. Gerektiğinde röntgen ve kapanış analizi yapılır. Uyku sırasındaki şikâyetleri yakınlarınızın gözlemi de tanıya katkı sağlar.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, hem mevcut hasarı durdurmayı hem de altta yatan sebebi ele almayı hedefler. Hangi yöntemin uygun olduğu muayene sonrasında belirlenir.

Gece plağı

Kişiye özel hazırlanan şeffaf plak, üst ve alt dişlerin doğrudan temasını keserek aşınmayı durdurur ve kas yükünü azaltır. Çoğu hastada ilk basamak tedavidir. Ayrıntılar için gece plağı sayfasına bakabilirsiniz.

Masseter botoksu

Çiğneme kasının aşırı çalıştığı vakalarda, kas gücünü kontrollü biçimde azaltmak için uygulanır. Kas kaynaklı ağrı ve baş ağrısı şikâyetlerinde tercih edilebilir. Bilgi için masseter botoksu sayfasına göz atın.

Restoratif ve protetik düzeltmeler

Aşınmış dişlerin yeniden yapılandırılması ve kapanışın düzenlenmesi gerekebilir. Bu işlemler genellikle plak tedavisi ile birlikte planlanır.

Davranışsal önlemler

Gün içinde dişleri sıkmamaya yönelik farkındalık çalışmaları, akşam saatlerinde kafein alımının azaltılması, sıcak kompres ve gerektiğinde stres yönetimi desteği tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

İşlenmeyen bruksizm zamanla dişlerde kalıcı madde kaybına, diş eti çekilmesine, çene ekleminde ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açabilir. Yapılan dolgu ve kaplamaların ömrü de belirgin biçimde kısalır. Bu nedenle şikâyetin erken dönemde değerlendirilmesi önemlidir.

Kuşadası'nda Bruksizm Muayenesi

Özel Beyaz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde diş sıkma şikâyeti; kapanış analizi, çene eklemi muayenesi ve gerekli görüntülemelerle birlikte değerlendirilir. Muayene sonrasında size uygun tedavi seçenekleri, süreci ve maliyeti açıkça anlatılır. Randevu oluşturabilirsiniz.

Bu yazıyı hazırlayan Dt. Tuğçe Arslan Kurucu Diş Hekimi · Özel Beyaz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği

Kuşadası'ndaki kliniğimizde hasta kabul ediyor; sitedeki tıbbi içerikler kendisi tarafından hazırlanıyor ve düzenli olarak gözden geçiriliyor. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, muayene yerine geçmez.